”ವಕೀಲರು ವಾರದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಏಕೆ ನನ್ನ ಬಳಿ ಬರುತ್ತಾರೆ?”. ವೈದ್ಯರ ಪ್ರಶ್ನೆ.

ಬಸವರಾಜ್. ಎಸ್. ಹಿರಿಯ ವಕೀಲರು. ಸದಸ್ಯರು, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್.

ಕಳೆದ ವಾರ ವೈದ್ಯರೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ವಕೀಲರ ಜೊತೆ ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಗೆ ಕಚೇರಿಗೆ ಬ0ದ್ದಿದ್ದರು. ಅವರೊ0ದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದರು. “ಅದು ಸರಿ, ನೀವು ವಕೀಲರು ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರಲಿ, ವಾರದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಅ0ದರೆ ಶನಿವಾರ ಸ0ಜೆ ಅಥವಾ ಭಾನುವಾರವೇ ಏಕೆ ವೈದ್ಯರ ಬಳಿ ಹೋಗುತ್ತೀರಿ.?”

ಕೆಲ ಸಮಯ ಯೋಚಿಸಿ ಉತ್ತರಿಸಿದೆ. ಇದು ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿಯ ಕಾರ್ಪಣ್ಯ. ಊರಲ್ಲಿನ ಸ್ವ0ತ ಮನೆ ಬೀಳುವ ಸ್ತಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ನಾವು ಕಕ್ಷಿದಾರನ ಮನೆ ರಕ್ಷಿಸಲು ತಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತರಾಗುತ್ತೇವೆ. ದಿನವಿಡೀ ಹೋರಾಡಿ ಆಸ್ತಿ, ಮನೆ ಉಳಿಸುತ್ತೇವೆ. ತಮ್ಮ ಹೊಲ ತೋಟ ಬೀಳು ಬಿದ್ದರೂ ಗಮನಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ರೈತ ಕಕ್ಷಿದಾರನ ಹೊಲ ಬೆಳೆ ಕಾಪಾಡಲು ವಾರವಿಡೀ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತೇವೆ.

ವಾರದ ಎರಡನೇ ದಿನವೇ ಜ್ವರ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾಹಿಲೆಗಳು ಬ0ದರೂ ಎಷ್ಟು ವಕೀಲರು ತಕ್ಷಣವೇ ವೈದ್ಯರ ಬಳಿ ಹೋಗುತ್ತೀರಿ? ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಒ0ದೋ ಎರಡೋ ಮಾತ್ರೆ ನು0ಗಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಮು0ದೆ ಹಾಕಿ ನ0ತರ ವಾರದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ವೈದ್ಯರ ಬಳಿ ಹೋಗುವುದು.

ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿ ಕೇವಲ ಉದ್ಯೋಗವಲ್ಲ; ಅದು ಸೇವೆ, ಸಮರ್ಪಣೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ತ್ಯಾಗದ ಜೀವನಶೈಲಿ. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಒಳಗೆ ಕಾಣುವ ವಕೀಲರ ಹೋರಾಟದ ಹಿಂದೆ, ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಕಾಣದಿರುವ ಒಂದು ಕಠಿಣ ಯಥಾರ್ಥ ಅಡಗಿದೆ — ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಜೀವನ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನೇ ಮರೆತು ಕಕ್ಷಿದಾರರಿಗೆ ದುಡಿಯುವ ಜೀವನ.

ಒಬ್ಬ ವಕೀಲನ ದಿನ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಡತಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ, ತೀರ್ಪುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ಕಕ್ಷಿದಾರರೊ0ದಿಗೆ ಸಭೆಗಳು, ಮತ್ತು ದಿನಪೂರ್ತಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವಾದ-ವಿಚಾರಣೆ. ಸಂಜೆ ಆದರೂ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮರುದಿನದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಸಿದ್ಧತೆ, ಕಾನೂನು ಸಂಶೋಧನೆ, ಅರ್ಜಿಗಳ ಕರಡು ಬರವಣಿಗೆ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ರಾತ್ರಿ ತಡವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ.

ಈ ದೌಡ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಮಯ ನೀಡುವುದು ಬಹುಸಾರಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಹತ್ವದ ಕ್ಷಣಗಳು, ಕುಟುಂಬದ ಸಂಭ್ರಮಗಳು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂತೋಷದ ಕ್ಷಣಗಳು — ಇವೆಲ್ಲವೂ “ನಾಳೆ ನೋಡೋಣ” ಎಂಬ ಮಾತಿನ ಹಿಂದೆ ಸರಿದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ವಕೀಲರ ವೃತ್ತಿಯ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಅರಿತು ಮೌನವಾಗಿ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಇದರೊಂದಿಗೆ ವಕೀಲರ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮವೂ ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ. ನಿರಂತರ ಒತ್ತಡ, ಅನಿಯಮಿತ ಆಹಾರ, ನಿದ್ರಾಭಾವ, ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ತಾಣಾವರಣವು ಹಲವಾರು ವಕೀಲರನ್ನು ದೈಹಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, “ಕಕ್ಷಿದಾರರ ಹಿತವೇ ಮೊದಲು” ಎಂಬ ವೃತ್ತಿಧರ್ಮವು ಅವರನ್ನು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲು ಸಹ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಕಕ್ಷಿದಾರರಿಗಾಗಿ ವಕೀಲರು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೋವನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ನಿಂತು ಹೋರಾಡುತ್ತಾರೆ. ನ್ಯಾಯ ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ, ಕಕ್ಷಿದಾರರ ಭರವಸೆ, ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಮೇಲಿನ ನಿಷ್ಠೆ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ವಕೀಲರನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಾಧ್ಯರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತವೆ.

ಸಮಾಜ ಬಹುಸಾರಿ ವಕೀಲರನ್ನು ಕೇವಲ ವಾದಗಾರರಾಗಿ ನೋಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಹೋರಾಟದ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ತ್ಯಾಗ, ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಮೌನವಾದ ನೋವುಗಳು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ನ್ಯಾಯದ ಬೆಳಕನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಅನೇಕ ವಕೀಲರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಸಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಅದಕ್ಕಾಗಿ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ವೃತ್ತಿಯಂತೆ ಅಲ್ಲ, ಒಂದು ಸೇವಾ ಯಜ್ಞದಂತೆ ನೋಡಬೇಕು. ವಕೀಲರು ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಜೀವನಕ್ಕೂ ಮಹತ್ವ ನೀಡುವಂತಹ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಸಮಾಜದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಹೌದು.

ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುವ ವಕೀಲರು, ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನೇ ಪಣಕ್ಕಿಡುವ ಮೌನ ಯೋಧರು.